«

»

mei 24

Eindexaminandi

De eindexamens zijn weer in volle gang. De examenkandidaten zijn hard aan het werk om de gevreesde of misschien wel langverwachte eindexamens te halen. Ik heb mijn examens al een tijdje geleden gehaald. Maar vandaag kom ik woord tegen dat ik nog niet ken: eindexaminandi

In het woord zie ik eindexamen staan. Maar de vervoeging naar examinandi had ik nog niet eerder gezien. Ik vermoed dat het een Latijnse meervoudsvorm betreft, maar zeker weten doe ik het niet.

Wie helpt mij aan de juiste betekenis van het woord? Is het wel een correct woord?
Reageren kan via het commentaar veld.

Oh ja: het woord heb ik gelezen in de Spits van vandaag. In een ingezonden mail van een lezer over taalfouten. Bij deze nodig ik de desbetreffende inzender uit om plaats te nemen in de redactie van moeilijkewoordjes.nl 😉

[notice]Wie helpt mij aan de juiste betekenis van het woord? Is het wel een correct woord?[/notice]

Over de auteur

Rene

Taalkundig of taalvaardig, ben ik niet. Toch vind ik de Nederlandse taal boeiend. Op mijn werk speel ik er mee en kom ik in aanraking met grappige woorden. Ik deel deze woorden graag met iedereen, op een luchtige en speelse manier.

  • Zoals op Twitter getweet, gaat het om een gerundivum, een werkwoordsvorm uit het Latijn. Het bestaat uit de werkwoordstam, plus -ndus. Deze uitgang wordt vervoegd en is hier eerste naamval (nominativus) meervoud vrouwelijk/mannelijk en wordt vertaald als ‘moeten worden’. Hier betekent het dus: ‘zij door wie eindexamen moet worden gedaan’. Strikt genomen moeten de personen erbij worden genoemd in de derde naamval (dativus auctoris, oftewel derde naamval van de handelende persoon) om het zo te mogen vertalen. Een vertrouwder voorbeeld is agenda: ‘dingen die gedaan moeten worden’. Leuk dat zo´n woord op creatieve wijze in de Nederlandse taal wordt geïntegreerd!

  • P.S. Natuurlijk is het geen echt Latijns woord en kan het strikt genomen niet zo gebruikt worden. ‘Eindexamineren’ is naar mijn weten ook geen goed werkwoord waarvan een stam zou kunnen worden genomen. Het woord is echter wel leuk!

    • Bedankt voor je toevoeging. Het is inderdaad en verbuiging van het woord examinandus. Op Wikipedia wordt gesproken over 5 soorten declinaties of wel verbuigingen. Examinandus valt dan onder de 2e declinatie.

      Ik zie dat jij een andere invalshoek hebt gehanteerd.

      • Dat klopt, er zijn vijf verbuigingsgroepen en woorden die in de eerste naamval staan (naamval waarin onder andere het onderwerp van zinnen staat, de nominativus), en mannelijk zijn, eindigend op -us worden volgens de tweede verbuigingsgroep verbogen.

        Een vrouwelijke examinandus is dan een examinanda en er zijn dus ook meerdere examinandi (mannelijk) en examinandae (vrouwelijk). Eigenlijk wordt in de Spits heel strikt genomen dus alleen over de jongens gesproken!

        Het gerundivum (in de kern een werkwoordsvorm) is in dit geval zelfstandig gebruikt en wordt daarom verbogen als zelfstandig naamwoord. Het is dus eigenlijk geen andere invalshoek, maar wanneer ook de vrouwelijke examinandae werden besproken, voldeed het woord in de Spits dus niet, haha.

        Agenda is dan weer onzijdig meervoud, het onzijdige woord ‘dingen’ mag in dat geval worden aangevuld en in combinatie met de vervoeging van het werkwoord doen, wordt dat ‘dingen die gedaan moeten worden’.